Powiedzmy, takie buty biegowe. Jest powszechnie wiadomą rzeczą, że ich wyprodukowanie w Chinach, a następnie transport do Europy to kwestia dosłownie kilku, kilkunastu złotych na parze. Dlatego żeby uzasadnić windowanie cen, producenci od lat wmawiali biegaczom, że pakują do butów jakieś kosmiczne technologie rodem z NASA, bez których bieganie byłoby praktycznie niemożliwe. To trwało latami, w końcu buty zostały tak opakowane tymi "systemami", że bieganie w nich stało się praktycznie niemożliwe. Liczba kontuzji wzrosła do tego stopnia, że trudno było utrzymać mit genialnych, wspomagających wszystko systemów.

Co się więc stało? Już o tym pisałem - odtrąbiono powrót do natury. Specjaliści z Nike, a za nimi inne firmy, triumfalnie ogłosili, że po kilkudziesięciu latach badań doszli do niesamowicie odkrywczego wniosku: systemy są jednak niepotrzebne. Innymi słowy: to wszystko, co pakowali przez dziesięciolecia do butów, windując ceny w stratosferę, można rozbić o kant przysłowiowego wiadomo czego.

Specjaliści nie byliby jednak specjalistami, gdyby tego wniosku, który powinien kompletnie pogrzebać ich wiarygodność, nie opakowali w odpowiednią ideologię. Gładko przeszli nad tematem systemów do porządku dziennego i ogłosili nową strategię: otóż od teraz buty są robione tak, żeby niczego nie naruszać w mechanice ruchu, nie psuć tego, co stworzyła ewolucja. Czyli projektujemy buty tak, żeby zachowywały się, jakby ich nie było. Wszystko pięknie, tylko za te "naturalne" buty... zaśpiewano jeszcze wyższe ceny!

Ostatnio rekordy bezczelności bije firma Ecco. Skąd się wzięli, nie wiadomo, nie słyszałem wcześniej, żeby jakikolwiek wyczynowy zawodnik biegał w butach tej firmy. Ale sami mienią się specjalistami od projektowania butów biegowych - być może, załóżmy optymistycznie, że to prawda. Ecco szybko zwietrzyło interes i gładko podpięło sie pod nurt "naturalnego biegania". Zaczęli reklamować swój produkt, model a jakże - naturalny! - sprzedawany za jedyne... 700zł z hakiem. No moi drodzy, ktoś tu chyba upadł na głowę. Pomijam już wszelkie kontrowersje na temat rzeczywistej technologicznej wartości tych butów - ale skoro coś jest proste i naturalne, a wyprodukowanie tego kosztuje w Chinach miseczkę ryżu, to dlaczego to kosztuje w sklepie niemal tyle, ile najniższa krajowa pensja? 700zł za but, który wedle progpagandy producentów, powinno się wymieniać najlepiej co 800km, czyli w przypadku dość ambitnego biegacza - co dwa miesiące? Ktoś tu chyba na głowę upadł!

Zwykle nie staram się dyskredytowac żadnego biznesu - każdy chce zarabiać, ma do tego prawo. Ale istnieje pewna granica przyzwoitości. Wmawianie ludziom, że za 700zł dostaną coś, co jest o wiele lepsze niż podobny produkt za 100zł - to według mnie przekracza tę granicę. Złapać jelenii, którzy wydadzą te 700zł, potem szybka obniżka do, powiedzmy, 400zł - i sprzedawanie tego samego jako niesamowitą okazję, nadal z trzycyfrową lub wyższą marżą. To jest model biznesu, którego nie aprobuję. Co gorsza, zanika rzeczowa dyskusja na ten temat. W tej chwili nie ma żadnego obiektywnego medium biegowego, portale i gazety są uzależnione od reklamodawców, stąd nie pamiętam, żebym gdziekolwiek przeczytał jakąś negatywną recenzję czegokolwiek. Czasami, dla porządku, pojawi się w tekście jakieś zastrzeżenie, typu - że sznurówki są za krótkie, co ma pokazywać: patrzcie, jacy jesteśmy obiektywni, skrytykowaliśmy sznurówki!

Prawda jest taka, że buty za 100zł w praktyce nie różnią się niczym od butów za 700zł. Być może te za 700 wcale nie są złe - ale po cholerę przepłacać siedmiokrotnie? Ja do tego mam możliwość porównania cenów butów w Polsce do cen w USA. Tam rynek jest zdrowy i konkurencyjny, więc bez problemu można kupić but za 20-30 dolarów. A takiego za 250 dolarów nie widziałem, chociaż rozgladałem się uważnie.

Obalmy kolejny mit - ja nie wymieniam butów co 800km. Biegam w nich tak długo, aż się rozpadną. 4-5 tysięcy kilometrów to norma. Ba, dopiero gdy przesiadłem się na tanie, proste modele, przestały mi w końcu dokuczać uporczywe bóle stóp, przez kilka lat mocno ograniczające mój trening.

Na końcu tekstu w ramach wspierania zdrowego rozsądku podam kilka przykładów tanich butów. Bo mając kontakt z moimi zawodnikami, widzę, że oni czasami dają się łapać na obuwniczą propagandę, zaczyna się pojawiać myślenie, że jak coś kosztuje 700zł, to musi być super, hiper, mega. To jest dokładnie to, o co chodzi producentom.

Powiem jeszcze tak: widzę sens kupowania droższych modeli, jeśli firma, która zaśpiewa te ceny, robi dobrą robotę, jeśli chodzi o sport. Wtedy, jeśli kogoś stać - dlaczego ma nie wspierać pożytecznej firmy, wspierającej naszych, dającej naszym ludziom pracę?  W USA  np. Nike robi bardzo dobrą robotę - tworzą wyczynowe grupy, wspierają swoich sportowców. W Polsce jest z tym gorzej, ale Nike przynajmniej stworzył ścieżki biegowe, to jest już coś. Co robi takie Ecco, poza żądaniem horrendalnych cen za swoje buty? Nie słyszałem o żadnej pozytywnej inicjatywie tej firmy. Dotyczy to też kilku innych drogich marek. A jeśli chodzi o Nike, to ogromnym minusem jest dla mnie to, że ta firma wspiera polskich piłkarzy, czyli żałosnych, sprzedających mecze pseudosportowców.

Kolejna sprawa - od niedawna niezwykle popularna jest tzw. odzież uciskowa. To kolejny przykład wciskania po kosmicznych cenach zupełnie zbędnej biegaczowi technologii. Zastanawiało mnie to od dawna. Przyglądałem się wyczynowym biegaczom, którzy nosili te uciskowe skarpety. Co mnie dziwiło - gdy wygasały kontrakty reklamowe, nagle przestali je ubierać.

Ale to jeszcze nic, poczytajcie ten tekst, po angielsku: link To jest wiarygodny amerykański portal, który poza pieniędzmi reklamodawców widzi też inne sprawy. Streszczę pokrótce wnioski tego artykułu: nie ma żadnych naukowych dowodów, że odzież uciskowa pomaga w czymkolwiek, zyski są głównie psychologiczne (efekt placebo), a noszenie tego typu rzeczy może powodować problemy z krążeniem, bóle mięśni, bóle brzucha i różne dolegliwości neurologiczne, ze względu na ciągły, nienaturalny ucisk. Leczenie tego może trwać miesiącami.

Oczywiście producentom nie przeszkadza to w powtarzaniu śpiewki o niewiarygodnych zyskach, jakie zapewniają te uciskowe wdzianka, przyspieszona regeneracja, cuda na kiju. Ceny: wielokrotność cen zwykłych ubrań, a jakże, chociaż jest to szyte w Chinach po zawstydzających stawkach. Ha, ha, powiedzcie to Kenijczykom, na pewno się ucieszą, gdy się dowiedzą, że mogą biegać jeszcze szybciej, gdy włożą na siebie taki bajer ; )

Uważam, że w tej marketingowej sieczce nie ma co wariować. Sam ubieram ciasne zarękawki i czasami nagolenniki na bieg, ale nie po to, żeby cokolwiek zyskać, tylko żeby było mi ciepło i wygodnie. Kupuję też buty marketingowo mocnych marek, jeśli mi odpowiadają i złapię je w dobrej cenie. Aktualnie biegam na zmianę w Pumach, Kalenji i Woolfach, na bieżni używam kolców Adidasa i Saucony. Ubrania mam praktycznie wszystkich producentów. w większości kupione w Stanach.

Ale w związku z promocją zdrowego rozsądku polecam uwadze poniższe buty, zupełnie naturalne i dalekie od kosmicznych cen rzędu 700zł (klikalne linki):

1. Kalenji Eliofeet z Decathlonu: 159zł, w przecenie czasami nawet 60-70zł:

Biegam w nich, mają swoje drobne wady, ale to jak najbardziej prosty, tani but do "naturalnego" biegania. Kalenji to partner sprzętowy mojej zawodniczki, Oli Jakubczak. Do wyboru w co najmniej kilkunastu kolorach. Dużą zaleta Decathlonu jest brak jakichkolwiek trudności, jeśli chodzi o reklamację produktów, w innych sklepach to zmora.

2. Austriacka marka Woolf, cena ok. 100-120zł

Nie wiem, czy można je jeszcze dostać w Polsce, 2 lata temu były. Mam jedną wysłużoną parę model Firewoolf. Podeszwa wyciera się dość szybko na asfalcie, startowałem w nich parę razy, teraz używam do rozbiegań. Kilkaset kilometrów już przetrwały.

3. Buty Do-win, 120zł

Sprzedaje je polska firma Polanik. Firma według mnie warta wsparcia, bo sama wspiera polskich zawodników. Wspiera też reżimowy związek sportowy, czyli PZLA, ale to nie wina producenta, że PZLA jest, jaki jest. Buty to produkt chiński, wyglądają na skopiowany model Adidasa. Jeszcze ich nie próbowałem, ale mocno mnie zainteresowały, wyglądają bardzo dobrze. Podobnie kolce i inne modele tej marki. To może być dobry strzał w rynek.

4. Buty Joma, cena 150-250zł

To hiszpańska firma, która pokazuje, jak się robi etyczny biznes. Ceny dość niskie, do tego mocno wspierają własnych zawodników. W Jomie biega cała hiszpańska elita i ich reprezentacja. Miałem jeden  model tej firmy, zachwycić mnie może nie zachwycił, ale za 100zł nie ma co wybrzydzać, to był prosty, tani but. W Polsce do kupienia tanio na allegro, link do oryginalnego sklepu, gdzie ceny są wyższe.

Do tego wszystkiego można dodać różne tanie modele znanych marek, do kupienia np. w marketach. Jeśli się poszuka, dobre buty spokojnie kupi się za 150zł. Warto polować na wyprzedaże: mój tata kupił bardzo fajne, proste buty Pumy za 167zł, biegał z nich już kilka maratonów, nie ma zastrzeżeń.

A kapitalistycznym wyzyskiwaczom mówimy stanowcze NIE.